به گزارش روابط عمومی اداره‌کل کتابخانه‌های عمومی استان هرمزگان، به همت اداره‌کل کتابخانه‌های عمومی هرمزگان و با همکاری کتابخانه اندیشه بندرعباس، محفل ادبی «سرو چمان» به‌مناسبت بزرگداشت حافظ شیرازی، با حضور امیرحسین حیدری؛ معاون اداره‌کل کتابخانه‌های عمومی استان، دبیران محافل ادبی، جمعی از شاعران، نویسندگان و علاقه‌مندان به شعر و ادب فارسی، با هدف پاسداشت میراث ادبی حافظ شیرازی، بررسی ابعاد فکری و هنری غزلیات این شاعر نامدار و ترویج فرهنگ شعرخوانی و ادبیات فارسی در کتابخانه اندیشه آیت‌الله خامنه‌ای بندرعباس برگزار شد.
در ابتدای این محفل، معاون اداره‌کل کتابخانه‌های عمومی هرمزگان، با تأکید بر ضرورت تقویت فعالیت‌های مستمر محافل ادبی، بر افزایش حضور نوجوانان و فراهم‌کردن فرصت‌های بیشتر برای رشد استعدادهای ادبی آنان تأکید کرد.
وی با اشاره به ظرفیت کتابخانه اندیشه و تلاش دبیران محافل ادبی برای برگزاری منظم نشست‌ها، اظهار کرد: لازم است با برنامه‌ریزی هدفمند و بهره‌گیری از ظرفیت استادان و صاحب‌نظران حوزه ادبیات، زمینه برگزاری محافل آموزشی و تخصصی بیشتری برای نوجوانان و جوانان فراهم شود.
امیر حسین حیدری همچنین بر ضرورت آماده‌سازی اعضای مستعد برای حضور در برنامه‌های ملی شعر و ادبیات تأکید کرد و افزود: محافل ادبی کتابخانه‌ها می‌توانند بستری برای شناسایی، پرورش و توانمندسازی استعدادهای ادبی باشند تا اعضا با کسب تجربه و تقویت مهارت‌های خود، حضوری مؤثر در رویدادهای ملی داشته باشند.
در ادامه برنامه، عبدالحمید انصاری‌نسب، دبیر محفل ادبی «صبا»، به بررسی جایگاه حافظ در ادبیات فارسی پرداخت و گفت: شعر حافظ از یک سو ریشه در معارف قرآنی و آموزه‌های دینی دارد و از سوی دیگر، با نگاهی ظریف و رندانه به رفتارهای اجتماعی می‌پردازد و ریاکاری و دورویی را نقد می‌کند.
وی با اشاره به بیت مشهور حافظ، «صبح‌خیزی و سلامت‌طلبی چون حافظ / هر چه کردم همه از دولت قرآن کردم»، اظهار کرد: یکی از ویژگی‌های برجسته شعر حافظ، پیوند عمیق آن با معارف دینی و در عین حال توجه به مسائل و دغدغه‌های انسانی است.
عبدالحمید انصاری‌نسب افزود: شعر حافظ به دلیل برخورداری از لایه‌های معنایی گوناگون، قدرت خیال‌پردازی، موسیقی کلام، انتخاب دقیق واژگان و بهره‌گیری هنرمندانه از آرایه‌های ادبی، همواره با مخاطبان مختلف ارتباط برقرار می‌کند و با گذشت زمان، تازگی و جذابیت خود را از دست نمی‌دهد.
محمدرضا تولایی، از استادان زبان و ادبیات فارسی، نیز در این نشست با موضوع «حافظ؛ معمار کلمات و تدوین‌گر غزل» به بررسی ساختار هنری و ویژگی‌های زبانی شعر حافظ پرداخت.
وی با نگاهی به هندسه ساختاری غزل‌های حافظ، این شاعر را فراتر از یک غزل‌سرای صاحب‌اندیشه، هنرمندی در چینش واژگان، خلق تصاویر ذهنی و ایجاد پیوندهای پنهان میان ابیات معرفی کرد.
تولایی با اشاره به توانایی حافظ در تصویرسازی و آفرینش فضاهای شاعرانه، اظهار کرد: حافظ کلمات را صرفاً برای بیان مستقیم یک مفهوم به کار نمی‌گیرد، بلکه با چینش هنرمندانه آن‌ها، تصاویر فشرده و تأثیرگذاری در ذهن مخاطب می‌سازد.
وی همچنین به وحدت معنایی پنهان در غزل‌های حافظ اشاره کرد و توضیح داد که با وجود تفاوت‌های ظاهری میان برخی ابیات، پیوندهای عاطفی و معنایی ظریفی در ساختار غزل وجود دارد که اجزای آن را به یکدیگر مرتبط می‌کند.
این استاد زبان و ادبیات فارسی، جابه‌جایی‌های ناگهانی میان فضاهای معنایی متضاد، از خانقاه و زهد تا میخانه و از جهان خاکی تا افق‌های متعالی را از دیگر ویژگی‌های هنری شعر حافظ برشمرد و انتخاب دقیق واژگان و بهره‌گیری از ابهام هنرمندانه را از عوامل ماندگاری غزلیات او دانست.
در بخش دیگری از این محفل، ایرج انصاری‌فرد، از شاعران هرمزگانی، با اشاره به جایگاه حافظ در فرهنگ ایرانی، او را از شناخته‌شده‌ترین چهره‌های ادبی ایران دانست و به حضور گسترده دیوان حافظ در زندگی فرهنگی و خانوادگی ایرانیان اشاره کرد.
وی با بیان اینکه شعر حافظ محل تلاقی عشق و عرفان و نیز عرصه مواجهه با تضادهای انسانی است، اظهار کرد: یکی از ویژگی‌های شعر حافظ، حرکت میان مفاهیم متضاد و ایجاد امکان برداشت‌های گوناگون از معناست؛ ویژگی‌ای که به غزلیات او عمق و ماندگاری بخشیده است.
اصغر ملایی محمدآبادی، دبیر محفل ادبی «اندیشه» کتابخانه عمومی اندیشه آیت‌الله خامنه‌ای بندرعباس، نیز در سخنانی به بررسی مفهوم انسان در غزلیات حافظ و مقایسه آن با دیدگاه‌های عطار و مولانا پرداخت.
وی با اشاره به ابعاد مختلف شخصیت انسان در شعر حافظ، بیان کرد: انسان در جهان شعری حافظ، موجودی با جنبه‌های جسمانی، عاطفی و دنیوی و در عین حال برخوردار از ظرفیت‌های متعالی و عرفانی است؛ از همین رو، حافظ به انسان با تمام پیچیدگی‌ها و تناقض‌های وجودی‌اش توجه می‌کند.
ملایی با تشریح مفاهیمی همچون «رند»، «صوفی»، «پیر» و «شیخ» در غزلیات حافظ، اظهار کرد: برخی از این واژگان در شعر حافظ معنایی متفاوت از کاربرد متداول خود در ادبیات فارسی پیدا می‌کنند. برای نمونه، رند در جهان شعری حافظ می‌تواند نماد انسانی باشد که در مسیر شناخت و تکامل خویش قرار دارد.
وی همچنین با اشاره به نقد شخصیت‌هایی همچون شیخ، مفتی، قاضی و محتسب در غزلیات حافظ، افزود: حافظ سالوس، ریاکاری و دورویی را به‌شدت نکوهش می‌کند و با زبانی هنرمندانه، مخاطب را به شناخت خویشتن و پرهیز از عیب‌جویی و داوری درباره دیگران فرامی‌خواند.
در پایان این برنامه، اعضای محافل ادبی حاضر در نشست به شعرخوانی و قرائت غزلیاتی از حافظ شیرازی پرداختند و با بازخوانی سروده‌های این شاعر نامدار، یاد و اندیشه او را گرامی داشتند.
